Bój pod Płockiem (1939)
Bój pod Płockiem (1939)
Bój pod Płockiem, który miał miejsce we wrześniu 1939 roku, stanowił istotny epizod w czasie II wojny światowej, będąc częścią większych działań militarnych znanych jako bitwa nad Bzurą. Walki te toczyły się pomiędzy Grupą Operacyjną gen. Tokarzewskiego-Karaszewicza a wojskami III Rzeszy. Konflikt ten był skutkiem niepowodzeń niemieckiego dowództwa, które dążyło do przyspieszenia działań ofensywnych w rejonie Płocka i Gostynina, co miało kluczowe znaczenie dla dalszego przebiegu kampanii wrześniowej w Polsce.
Sytuacja przed bojem
Na początku września 1939 roku sytuacja na froncie polskim była napięta. Niemieckie wojska lądowe, mimo początkowych sukcesów, zaczynały odczuwać trudności w postępach swoich jednostek. III Korpus Armijny nie był w stanie zabezpieczyć odpowiednich wyników na froncie, co zaniepokoiło niemieckie dowództwo. W celu zintensyfikowania działań ofensywnych postanowiono wydać rozkaz forsowania Wisły przez 3 Dywizję Piechoty pod Płockiem. W nocy z 12 na 13 września niemieckie oddziały rozpoczęły działania mające na celu przełamanie obrony polskiej i połączenie sił z innymi jednostkami w rejonie Gostynina.
Obrona polska
Polska obrona w rejonie Płocka była prowadzona przez Oddział Wydzielony ppłk. Sadowskiego, który składał się głównie z 19 pułku piechoty oraz I dywizjonu 5 pułku artylerii lekkiej. Polskie jednostki były dobrze przygotowane do obrony, a ich rozmieszczenie na południowo-zachodnim brzegu Wisły stwarzało korzystne warunki do walki. Kluczowym punktem obrony była łacha piaszczysta pod Dobrzykowem, która umożliwiała niemieckim oddziałom forsowanie rzeki.
Działania grupy operacyjnej
W nocy z 13 na 14 września Grupa Operacyjna gen. Tokarzewskiego-Karaszewicza przystąpiła do reorganizacji swoich sił. 27 Dywizja Piechoty gen. Drapelli została przeniesiona do rejonu Gostynina, gdzie dowódcy obu dywizji omówili plan współdziałania. Ugrupowanie bojowe nowej struktury miało za zadanie uderzyć w kierunku Radziwia i opanować kluczowe punkty obronne przed niemieckimi siłami.
Ugrupowanie bojowe 27 DP
W skład ugrupowania bojowego 27 Dywizji Piechoty weszły różne jednostki, które miały za zadanie prowadzić natarcie i wsparcie artyleryjskie. Plan zakładał zajęcie pozycji w lesie oraz atak nocny na przyległe tereny, aby odciąć niemieckie oddziały i zdobyć przewagę strategiczną.
Bój spotkaniowy
Około godziny 14:00 14 września doszło do bezpośredniego starcia pomiędzy polskim 24 pułkiem piechoty a niemieckim 8 pułkiem piechoty. Walki toczyły się w chaotycznej atmosferze, a obydwie strony starały się wykorzystać swoje atuty w terenie. Polskie oddziały podjęły próbę oskrzydlenia niemieckich pozycji, jednakże Niemcy również nie pozostawali bierni i atakowali z różnych kierunków.
Działania 15 DP
W międzyczasie 15 Dywizja Piechoty przemieszczała się w kierunku Gąbina, gdzie miała przygotować swoje siły do natarcia. Choć nie wszystkie jednostki były jeszcze w pełnym składzie, dowódca postanowił przeprowadzić atak częściowo zorganizowanym ugrupowaniem bojowym. Niestety, brak centralnego dowodzenia oraz chaos w szeregach polskich spowodowały, że natarcie zakończyło się niepowodzeniem.
Straty i konsekwencje
Po zakończonym boju obydwie strony poniosły znaczne straty. Polskie oddziały musiały wycofać się na pozycje wyjściowe, a ich morale zostało poważnie zachwiane wskutek chaosu i złej organizacji ataku. Niemcy natomiast, mimo odniesionych sukcesów, także zaczęli odczuwać zmęczenie oraz straty własnych żołnierzy.
Ostateczne rozstrzygnięcia
Następnego dnia sytuacja na froncie była nadal napięta. Polskie oddziały próbowały uporządkować swoje szyki i przygotować się do kolejnych działań ofensywnych przeciwko Niemcom. Niestety, brak odpowiednich rozkazów i nieprzewidywalność działań przeciwnika ograniczały możliwości skutecznej reakcji ze strony polskiego dowództwa.
Zakończenie
Bój pod Płockiem stanowi ważny element historii września 1939 roku oraz pokazuje trudności i wyzwania, jakie napotykały polskie siły zbrojne podczas inwazji niemieckiej. Mimo heroicznych prób obrony terytoriów Polski, ograniczenia organizacyjne oraz błędne decyzje dowództwa przyczyniły się do ostatecznego niepowodzenia działań militarnych w tym rejonie. Historia tego starcia pozostaje przestrogą dla przyszłych pokoleń dotyczących znaczenia strategii i organizacji w działaniach wojskowych.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).