Indygówka niebieska
Wstęp
Indygówka niebieska, znana również jako łuszczyk niebieski (Cyanoloxia brissonii), to gatunek małego ptaka z rodziny kardynałów (Cardinalidae). Występuje głównie w nizinach środkowej i wschodniej części Ameryki Południowej, rozciągających się od Amazoni do stepów Patagonii. Gatunek ten jest uznawany za gatunek najmniejszej troski, co oznacza, że nie jest zagrożony wyginięciem. Indygówka niebieska przyciąga uwagę ornitologów i miłośników ptaków ze względu na swoje piękne upierzenie oraz interesujące zachowania. W artykule tym przyjrzymy się bliżej systematyce, morfologii, zasięgowi występowania oraz ekologii tego fascynującego ptaka.
Systematyka indygówki niebieskiej
Indygówka niebieska została po raz pierwszy opisana przez Karola Linneusza w 1758 roku, który nadał jej nazwę Loxia cyanea. Mimo że pierwotnie wskazano błędne miejsce typowe – Angolę, późniejsze badania ustaliły, że właściwym miejscem jest stan Bahia w Brazylii. Gatunek ten często był klasyfikowany w rodzaju Cyanocompsa, jednakże ze względu na potrzebę uniknięcia zamieszania w nazewnictwie, uznano nazwę Loxia cyanea za nieważną i zastąpiono ją nazwą Fringilla brissonii, nadaną przez Martina Lichtensteina w 1823 roku. Obecnie indygówka niebieska należy do rodzaju Cyanoloxia, a wyróżnia się pięcioma podgatunkami: C. b. caucae, C. b. minor, C. b. brissonii, C. b. sterea oraz C. b. argentina.
Etymologia
Nazwa rodzajowa Cyanoloxia pochodzi z greckiego słowa κυανος (kuanos), oznaczającego „ciemnoniebieski”, co doskonale odzwierciedla kolor upierzenia samca indygówki niebieskiej. Przydomek brissonii został nadany na cześć francuskiego zoologa Mathurina Jacques’a Brissona.
Morfologia indygówki niebieskiej
Indygówka niebieska to niewielki ptak, osiągający długość ciała z ogonem wynoszącą około 15 cm oraz masę ciała wynoszącą od 27 do 28 g. Charakteryzuje się średniej wielkości grubym i silnym dziobem o ciemnobrązowym kolorze z jaśniejszą dolną szczęką. Tęczówki są ciemnobrązowe, a nogi czarnobrunatne. Wyraźny dymorfizm płciowy sprawia, że samce mają piękne upierzenie w odcieniach niebieskiego – górne części ciała są ciemnoniebieskie, podczas gdy klatka piersiowa i brzuch są nieco jaśniejsze. Samice są znacznie mniej kolorowe – ich upierzenie ma brązowy odcień z cieplejszym tonem na górnej części ciała oraz pomarańczowobrązowym na dolnej części.
Różnice między podgatunkami
Podgatunki indygówki różnią się między sobą zarówno wielkością, jak i intensywnością kolorów upierzenia. Na przykład podgatunek C. b. caucae jest mniejszy od nominatywnego C. b. brissonii, podczas gdy C. b. minor jest jaśniejszy w okolicy kupra. C. b. sterea cechuje mniejszy rozmiar i ciemniejsze upierzenie, a C. b. argentina jest największym przedstawicielem tego gatunku.
Zasięg występowania
Indygówka niebieska występuje głównie w Ameryce Południowej, a poszczególne podgatunki mają swoje specyficzne zasięgi geograficzne:
- C. b. caucae: Występuje w południowo-zachodniej Wenezueli w dolinach rzek Patía, Cauca i Dagua.
- C. b. minor: Spotykany w górach północnej Wenezueli od stanu Falcón i Lara na wschód do Sucre i Monagas.
- C. b. brissonii: Zamieszkuje północno-wschodnią Brazylię od stanu Piauí i Ceará na południe do stanu Bahia.
- C. b. sterea: Występuje we wschodniej i południowej Brazylii oraz wschodnim Paragwaju i północno-wschodniej Argentynie.
- C. b. argentina: Spotykany we wschodniej Boliwii, południowej Brazylii, Gran Chaco w Paragwaju i północnej Argentynie.
Indygówka niebieska jest zasadniczo ptakiem osiadłym o zasięgu występowania wynoszącym około 14,9 mln km² według szacunków organizacji BirdLife International.
Ekologia indygówki niebieskiej
Indygówka niebieska preferuje gęste zarośla oraz roślinność na obrzeżach Chaco jako swój główny habitat. W Wenezueli i Kolumbii można ją spotkać w suchych lub półpustynnych zaroślach oraz na obrzeżach suchych lasów na wysokościach do 1600 m n.p.m., natomiast w Argentynie do 2000 m n.p.m.
Dieta
Informacje dotyczące diety indygówki są ograniczone; jednakże wiadomo, że ptak ten może żerować na kwiatach Zornia dipylla w północno-wschodniej Brazylii oraz zazwyczaj występuje parami.
Długość generacji
Długość generacji indygówki niebieskiej szacuje się na około 4,2 lat.
Rozmnażanie indygówki niebieskiej
Niewiele wiadomo o rozmnażaniu indygówki niebieskiej; dotychczas opisano jedynie pojedyncze gniazdo podgatunku C. b. argentina. Gniazdo ma kształt kielicha
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).